Fransız hökuməti, Rusiya ilə artan gərginlik və potensial münaqişə narahatlıqları fonunda, 25 il əvvəl ləğv edilmiş hərbi xidmətin məhdud formasını bərpa edəcəyini açıqlayıb. Fransa Prezidenti Emmanuel Makron, gənc kişi və qadınların könüllü olaraq 10 ay ödənişli hərbi xidmət keçəcəyini bildirib.
Korrekt.az xəbər verir ki, yeni hərbi xidmət proqramı 2024-cü ilin yayında mərhələli şəkildə həyata keçiriləcək. Proqramın ilk mərhələsində 18 və 19 yaşlı gənclər iştirak edəcək və onlar aylıq minimum 800 avro maaş alacaqlar. Makron, Qrenobl yaxınlığındakı bir hərbi bazada verdiyi açıqlamada, “Təhlükədən qaçmağın yeganə yolu ona hazırlaşmaqdır. Biz milləti özümüzü müdafiə etmək, hazır olmaq və hörmət etmək üçün səfərbər etməliyik” – deyə vurğulayıb. O, bu xidmətin “gənclərə etimadın nümayişi” olduğunu qeyd edib.
Makronun verdiyi məlumata görə, proqramın birinci mərhələsi 2026-cı ildə 3,000 gənci əhatə edəcək, 2035-ci ilə qədər isə bu rəqəm 50,000-ə çatdırılacaq. Hal-hazırda Fransada 200,000 peşəkar əsgər və 47,000 ehtiyatda olan hərbçi mövcuddur. Yeni tənzimləmə, peşəkar əsgərlər, ehtiyatda olanlar və könüllülərdən ibarət üçpilləli bir struktur yaratmağı hədəfləyir.
Rusiya ilə artan təhlükə səbəbindən, Avropanın bir çox ölkəsi hərbi qüvvələrini gücləndirmək üçün müxtəlif proqramlar həyata keçirir. Məsələn, Belçika və Hollandiya könüllü hərbi xidmətə başlayıb, Almaniya isə oxşar plan üzərində çalışır. Litva və Latviya kimi ölkələrdə isə lotereya sistemi ilə məcburi hərbi xidmət tətbiq edilir. İsveç, NATO-ya üzv olduqdan sonra 9-15 aylıq hərbi xidmət sistemini yenidən tətbiq edib. Finlandiya və Yunanıstan isə hərbi xidməti heç vaxt ləğv etməyib.
Fransada isə son ümummilli sorğular göstərib ki, əhalinin 73 faizi könüllü hərbi xidmətə müsbət yanaşır. Belçika Müdafiə Nazirliyi, 17 yaşlı gənclərə könüllü hərbi xidmət üçün ayda təxminən 2,000 avro təklif edən məktublar göndərib.
Fransa hökuməti, son zamanlarda, xüsusilə Rusiya ilə potensial qarşıdurma ehtimalını vurğulayıb. Fransa Baş Qərargahının rəhbəri, general Fabien Mandon, hərbi planlaşdırmaların “yandakı üç-dörd il ərzində Rusiya ilə qarşıdurma ehtimalına əsaslandığını” bildirib. O, eyni zamanda, Fransanın uşaqlarını müharibədə itirməyə hazırlaşması gərəkdiyini qeyd edib. Makron isə, bu fikri kəskin şəkildə təkzib edərək, könüllü gənclərin Ukraynaya göndərilməyəcəyini bəyan edib.
Bununla yanaşı, Fransa daxilində yeni planın büdcəsi ilə bağlı suallar yaranıb. Bəzi vətəndaşlar, iqtisadi çətinliklər fonunda bu layihənin öncə həll edilməli məsələlərdən biri olmadığını düşünürlər. 21 yaşlı mağaza işçisi Lali, “İqtisadi problemlər həll olunmayana qədər bu layihə prioritet olmamalıdır” – deyə fikrini bildirib.
Fransada məcburi hərbi xidmət, 1996-cı ildə o vaxtkı Prezident Jak Şirak tərəfindən ləğv edilib və 2001-ci ildən etibarən tamamilə başa çatıb. Lakin orta məktəb şagirdlərindən “Müdafiə və Vətəndaşlıq Günü”ndə iştirak etmək hələ də tələb olunur.
Yeni planın büdcəsi və maliyyə resurslarının necə təmin olunacağı isə hələ də sual altındadır, çünki Fransa ciddi borc böhranı ilə üzləşib və parlament hələ də 2026-cı ilin büdcəsini təsdiq etməyib.
