İranla münaqişə Yaxın Şərqdə ərzaq təchizatında ciddi problemlər yarada bilər. Bloomberg-in məlumatına görə, Dubaydakı supermarket rəfləri hələ də dolu olsa da, bəzi ərzaq daşınmalarının istiqaməti dəyişdirilməli olub. Yük maşınları və təyyarələr vasitəsilə çatdırılan məhsulların sayı artıb, hökumət isə sakinləri tədarükün bir neçə ay davam edəcəyinə inandırmağa çalışır və qiymətləri yaxından izləyir.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri qida məhsullarının təxminən 90%-ni idxal edir. Hörmüz boğazındakı gəmiçilik problemləri səbəbindən Hindistan düyüsü, Avstraliya əti və İndoneziya qəhvəsinin daşınmasında gecikmələr yaranıb. Ən böyük təsir isə İranın idxalının qadağan olunması ilə bağlıdır – ölkə BƏƏ-ə tədarük etdiyi ərzaq və kənd təsərrüfatı məhsullarının ixracını müvəqqəti dayandırıb.
Ötən il BƏƏ təxminən 480.000 ton toyuq idxal edərək Braziliya toyuğu üçün əsas bazara çevrilmişdi. İranın ixrac qadağası və ilkin münaqişə xəbərdarlıqları gəmiçilik şirkətlərini Yaxın Şərqə sifarişləri dayandırmağa vadar edib. Hindistanlı yükdaşıyıcılar basmati düyüsünün Fars körfəzi bölgəsinə daşınmasında çətinliklərlə üzləşir; təxminən 400.000 ton məhsul limanlarda və dənizdə ilişib qalıb.
BƏƏ-nin iqtisadiyyat naziri Abdullah bin Tuq Əl-Mərri ölkənin strateji zəruri mal ehtiyatlarının dörd-altı aylıq ehtiyacları ödəməyə kifayət etdiyini və qiymətlərin sabit saxlanacağını bildirib. Supermarketlər çatışmazlıq əlamətləri olmadığını, xərclərin isə minimal səviyyədə qaldığını qeyd edir.
Analitiklər bildirir ki, münaqişə davam etsə də və dəniz yolu bərpa olunmasa belə, quru və hava yolları vasitəsilə alternativ tədarük mümkündür. Lakin bütün logistika zənciri üzrə xərclərin əhəmiyyətli dərəcədə artması qaçılmazdır.
Qlobal logistika şirkəti Kühne+Nagel Dubayda yalnız 10 günlük təzə məhsul ehtiyatı qaldığını açıqlayıb. Eyni zamanda, ən ciddi ərzaq böhranının İranın özündə baş verəcəyi vurğulanır – ötən il Fars körfəzi ölkələrinə ixrac edilən 30 milyon ton taxılın təxminən yarısını İran təmin edib.
Dubaydakı vəziyyət hələ nəzarət altında olsa da, region ölkələrinin ərzaq təhlükəsizliyi üçün uzunmüddətli tədbirlərin görülməsi zərurəti artır.
