Otuz ildən çox davam edən bir dostluq bəzən bir səfərlə yeni mərhələyə qədəm qoyur. Prezident İlham Əliyevin Laos Xalq Demokratik Respublikasının Prezidenti Thonqlun Sisulitin Azərbaycana rəsmi səfəri zamanı verdiyi bəyanat da məhz belə bir anı işarələyir. Səfər siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, mövcud dostluq əlaqələrinin konkret iqtisadi və humanitar layihələrlə zənginləşdirilməsi üçün yeni qapılar açır.
Azərbaycanla Laos arasında siyasi münasibətlər uzun illərdir qarşılıqlı hörmətə və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində əməkdaşlığa əsaslanır. Parlamentlərarası əlaqələrin, dostluq qruplarının və hakim partiyalar arasında təmasların inkişafı bu münasibətlərin institusional təməlini gündən-günə möhkəmləndirir. İndi əsas vəzifə isə formalaşmış siyasi etimadı real iqtisadi əməkdaşlığa çevirməkdir.
Prezident İlham Əliyevin ticarət dövriyyəsinin iki ölkənin potensialını tam əks etdirmədiyini vurğulaması bu sahədə hələ açılmamış imkanların nə qədər böyük olduğunu göstərir. Bakıda keçirilməsi nəzərdə tutulan Azərbaycan–Laos biznes-forumu sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulmasına, qarşılıqlı investisiya imkanlarının araşdırılmasına və yeni layihələrin müəyyənləşdirilməsinə ciddi töhfə verə bilər. Energetika, mədənçilik və kənd təsərrüfatı kimi sahələrdə əməkdaşlıq üçün real imkanların olması iqtisadi münasibətlərə daha konkret məzmun qazandırır.
Bu prosesdə Azərbaycanın xarici ölkələrə investisiya yatırmaq təcrübəsi də mühüm rol oynaya bilər. Laos tərəfindən təqdim olunacaq konkret layihələrin nəzərdən keçirilməsi qarşılıqlı maraqlara uyğun təşəbbüslərin reallaşmasına imkan verər. Beləliklə, siyasi səviyyədə əldə olunan razılaşmalar tədricən yeni istehsal sahələrinə, yeni iş yerlərinə və real iqtisadi faydaya çevrilə bilər.
Səfərin diqqətəlayiq istiqamətlərindən biri də təhsil sahəsində əməkdaşlığın bərpası təşəbbüsüdür. Sovet dövründə iki mindən çox laoslu tələbənin Azərbaycanda təhsil alması iki ölkə arasındakı humanitar əlaqələrin heç də yeni olmadığını, dərin tarixi köklərə malik olduğunu göstərir. Təqaüd mexanizmləri vasitəsilə bu ənənənin davam etdirilməsi gənclər arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə, bilik və təcrübə mübadiləsinə xidmət edə bilər.
Azərbaycan və Laosun hər ikisinin üzləşdiyi mina təhlükəsi isə əməkdaşlığın ən həssas, ən insani tərəfini ön plana çıxarır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, bu sahədə təcrübə mübadiləsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və mütəxəssis hazırlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Müharibənin ağır izlərini yaşamış iki ölkənin bu istiqamətdə əl-ələ verməsi insanların həyatının və sağlamlığının qorunmasına yönələn çox praktik addımlar üçün imkan yaradır.
Nəqliyyat-logistika sahəsində də gələcəyə açılan perspektivlər var. Azərbaycanın öz əsas nəqliyyat-logistika layihələrini uğurla reallaşdırması və Trans-Xəzər marşrutunun inkişafında fəal iştirakı ölkənin beynəlxalq yükdaşımalar sistemindəki mövqeyini gündən-günə gücləndirir. Laosda həyata keçirilən dəmir yolu layihələrinin gələcəkdə bu marşrutla əlaqələndirilməsi isə ticarət və yükdaşımaların genişlənməsi üçün tamam yeni imkanlar aça bilər. Bununla yanaşı, energetika, kənd təsərrüfatı və digər sahələrdə əməkdaşlığın nə dərəcədə irəliləyəcəyi konkret layihələrin hazırlanmasından və tərəflərin ardıcıl addımlarından asılı olacaq.
Laos Prezidentinin Azərbaycana ilk rəsmi səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin tarixində əlamətdar bir hadisədir. Amma bu səfərin əsl dəyəri yalnız diplomatik təmasların genişlənməsi ilə ölçülməməlidir. Əldə olunan razılaşmaların real biznes əlaqələrinə, birgə layihələrə, təhsil imkanlarına və humanitar əməkdaşlığa çevrilməsi münasibətlərin uzunmüddətli gələcəyini təmin edə bilər.
Azərbaycan–Laos tərəfdaşlığının gələcəyi mövcud siyasi etimadın konkret nəticələrlə möhkəmləndirilməsindən asılıdır. Qarşılıqlı maraqlara əsaslanan təşəbbüslər ardıcıl şəkildə həyata keçirildiyi təqdirdə, bu gün cızılan əməkdaşlıq xətləri sabah hər iki ölkə üçün real imkanlara çevrilə bilər.
Əlibala Məhərrəmzadə
Milli Məclisin deputatı, iqtisad elmləri doktoru, professor
