Malayziya hökuməti rəsmi olaraq genişmiqyaslı rəqəmsal təhlükəsizlik islahatına başlayıb və 16 yaşdan kiçik milyonlarla uşaq və yeniyetmənin sosial media hesablarına sahib olmasını qanuni olaraq qadağan edib. Ölkə yetkinlik yaşına çatmayanların zehni sağlamlığını zərərli onlayn təsirlərdən qorumağa çalışan getdikcə artan sayda ölkəyə qoşulub.
Korrekt.az xəbər verir ki, AP-nin məlumatına görə, yeni qaydalar İT nəhənglərini ciddi yaş yoxlama sistemlərini tətbiq etməyə və 16 yaşdan kiçik istifadəçilərin qeydiyyat cəhdlərini bloklamağa məcbur edir.
Hədəf valideynlər yox, texnologiya nəhəngləridir.
Qaydalar Malayziyada 8 milyondan çox auditoriyası olan bütün platformalara şamil ediləcək. Facebook, Instagram, TikTok və YouTube avtomatik olaraq bu siyahıya daxil edilib.
İT şirkətləri tələblərə əməl etmədiklərinə və ya yaşlarını təsdiqləmədiklərinə görə 10 milyon ringgitə (2,5 milyon dollar) qədər böyük cərimələr ilə üzləşirlər.
Diqqətəlayiq haldır ki, qanunda övladları çətinlikdən yayınmaq üçün yol tapan və blokadanı dəf edə bilən valideynlər üçün heç bir cəza nəzərdə tutulmayıb.
Hakimiyyət orqanları islahatların məqsədinin uşaqları internetdən və texnologiyadan təcrid etmək deyil, provayderləri təhlükəsiz rəqəmsal mühit yaratmağa məcbur etmək olduğunu vurğulayır. Platformalardan sözdə “manipulyativ dizayn”ı – qəsdən asılılıq yaradan və yeniyetmələri saatlarla xəbər lentlərini gəzməyə məcbur edən alqoritmləri aradan qaldırmaq tələb olunacaq.
Malayziya sərt mövqeyində tək deyil. Avstraliya, Braziliya və İndoneziya artıq müxtəlif dərəcəli məhdudiyyətlər tətbiq edib və ya elan edib. Bundan əlavə, oxşar ssenarilər hazırda Birləşmiş Krallıq, Fransa, İspaniya, Danimarka, Tayland və Cənubi Koreyada fəal şəkildə öyrənilir və inkişaf etdirilir.
İT sektoruna təzyiq hüquqi presedentlər səbəbindən də artır. Məsələn, bu ilin mart ayında ABŞ-da münsiflər heyəti platformaların alqoritmlərinin yetkinlik yaşına çatmayan istifadəçinin zehni sağlamlığına ciddi zərər vurduğu iddiası ilə Meta və YouTube-a milyonlarla dollarlıq təzminat ödəməyi əmr etdi.
Bu, sadəcə olaraq yeniyetmələri qorunan və moderasiya edilən tətbiqlərdən çıxararaq internetin boz, tamamilə tənzimlənməmiş guşələrinə doğru itələyəcək. Alternativ olaraq, Meta avtomatik ekran vaxtı məhdudiyyətləri və ciddi məzmun filtri ilə “yeniyetmə hesabları”nın tətbiqini təklif edir.
Mütəxəssislər həmçinin razılaşırlar ki, valideynlərə məsuliyyət tətbiq etmədən qanun yarımçıq qalacaq, çünki böyüklər sadəcə öz adlarına hesablar qeydiyyatdan keçirib onları uşaqlarına ötürməklə qadağanı asanlıqla aradan qaldıra biləcəklər. Hazırda Malayziya tənzimləyicisi sosial şəbəkələrə yaş təsdiqləmə sistemlərini texniki cəhətdən düzəltmək üçün müvəqqəti güzəşt müddəti verib.
