Prezident İlham Əliyev: “Bu gün də dövlət xətti ilə həyata keçirilən bir çox layihələr təbii ki, kənd təsərrüfatının inkişafına böyük təkan vermişdir”
Kənd təsərrüfatı hər bir ölkənin iqtisadi inkişafında, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsində mühüm rol oynayan strateji sahələrdən biridir. Azərbaycanda da aqrar sektor tarixən iqtisadiyyatın əsas dayaqlarından biri olmuş, xüsusilə regionlarda yaşayan əhalinin məşğulluğunun təmin edilməsində böyük əhəmiyyət daşımışdır. Son illərdə Prezident İlham Əliyev rəhbərliyi ilə həyata keçirilən məqsədyönlü siyasət nəticəsində kənd təsərrüfatının inkişafı dövlət prioritetinə çevrilmiş, bu sahədə genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirilmişdir. Fermerlərə göstərilən dövlət dəstəyi, müasir texnologiyaların tətbiqi, texniki təminatın gücləndirilməsi və ənənəvi təsərrüfat sahələrinin yenidən dirçəldilməsi aqrar sektorun inkişafına mühüm təkan vermişdir. Bu siyasət yalnız kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının artırılmasına deyil, həm də qeyri-neft sektorunun güclənməsinə, regionların sosial-iqtisadi inkişafına və ixrac potensialının genişlənməsinə xidmət edir. Mayın 25-də Prezident İlham Əliyev kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə çıxışı zamanı Azərbaycanın aqrar sektorunda son illərdə əldə edilən uğurları, mövcud problemləri və gələcək inkişaf istiqamətlərini geniş şəkildə təhlil etmişdir.
Azərbaycan tarixən aqrar ölkə olmuşdur. Əhalinin böyük hissəsi kənd yerlərində yaşayır və onların əsas məşğulluq sahəsi kənd təsərrüfatıdır. Buna görə də aqrar sektorun inkişafı yalnız ərzaq təhlükəsizliyi məsələsi deyil, eyni zamanda sosial rifahın yüksəldilməsi, regionların inkişafı və işsizliyin azaldılması baxımından mühüm rol oynayır. Son illərdə dövlət tərəfindən kənd təsərrüfatının inkişafı məqsədilə müxtəlif proqramlar, subsidiyalar, güzəştli kreditlər və infrastruktur layihələri həyata keçirilmişdir. Prezident İlham Əliyev çıxışında məhz bu tədbirlərin nəticəsində bir sıra ənənəvi sahələrin yenidən dirçəldiyini xüsusi vurğulamışdır.
Dövlət başçısının çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri pambıqçılığın inkişafı ilə bağlı olmuşdur. Sovet dövründə Azərbaycan pambıq istehsalında qabaqcıl respublikalardan biri idi. 1970–1980-ci illərdə pambıq istehsalı ildən-ilə artır, kənd əhalisinin əsas gəlir mənbələrindən biri hesab olunurdu. Lakin müstəqilliyin ilk illərində iqtisadi çətinliklər, idarəetmədə problemlər və aqrar sahəyə diqqətin azalması nəticəsində pambıqçılıq tənəzzülə uğradı.
Bu gün Azərbaycanda pambıq istehsalı 360 min tondan çoxdur. Bu artım yalnız iqtisadi göstərici deyil, həm də minlərlə kənd sakininin məşğulluğunun təmin olunması deməkdir. Xüsusilə pambıqçılıq üzrə ixtisaslaşmış rayonlarda insanların gəlirlərinin artması, sosial rifahın yüksəlməsi və kənd yerlərində həyat səviyyəsinin yaxşılaşması müşahidə olunur. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, bir vaxtlar pambıq istehsalı cəmi 20 min tona qədər enmişdi. Məhsuldarlıq isə hektardan təxminən bir ton təşkil edirdi ki, bu da çox aşağı göstərici hesab olunurdu. Dövlət tərəfindən həyata keçirilən islahatlar, texniki təminatın yaxşılaşdırılması, fermerlərə subsidiyaların verilməsi və yeni emal müəssisələrinin yaradılması nəticəsində vəziyyət dəyişməyə başladı.
Baramaçılığın inkişafı ipəkçilik sənayesinin də canlanmasına səbəb olmuşdur. Bu isə həm ixrac imkanlarının genişlənməsi, həm də qeyri-neft sektorunun inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın qədim ipəkçilik ənənələrinin yenidən dirçəldilməsi milli iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinə də uyğun gəlir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında toxunduğu digər mühüm sahə baramaçılıq olmuşdur. Bir vaxtlar Azərbaycanın ənənəvi təsərrüfat sahələrindən olan baramaçılıq demək olar ki, tamamilə sıradan çıxmışdı. Dövlət dəstəyi, tut bağlarının salınması, kəndlilərə maddi yardım göstərilməsi və istehsalın stimullaşdırılması nəticəsində bu sahə yenidən inkişaf etməyə başlamışdır.
Çıxışda diqqət çəkən mühüm məqamlardan biri də dövlət və özəl sektor əməkdaşlığı məsələsidir. Müasir dövrdə kənd təsərrüfatının yalnız dövlət hesabına inkişaf etdirilməsi mümkün deyil. Özəl investisiyaların cəlb olunması, sahibkarlığın inkişafı və fermerlərin bazar iqtisadiyyatına uyğun fəaliyyət göstərməsi əsas şərtlərdən biridir. Dövlət isə bu prosesdə stimullaşdırıcı rol oynayır. Subsidiya verir, güzəştli kreditlər ayırır, texnika təminatı yaradır, infrastruktur layihələri həyata keçirir və ixrac imkanlarını genişləndirir. Bu əməkdaşlıq modeli kənd təsərrüfatının davamlı inkişafına mühüm töhfə verir.
Son illərdə aqrar sahədə həyata keçirilən genişmiqyaslı islahatlar nəticəsində kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, müasir texnologiyaların tətbiqi və fermerlərin texnika ilə təminatının gücləndirilməsi istiqamətində mühüm nailiyyətlər əldə olunub. Prezident İlham Əliyev müşavirədə bu sahədə görülən işlərdən bəhs edərək bildirib ki, son 20 ildə ölkənin kənd təsərrüfatı texnika parkı faktiki olaraq tamamilə yenilənib. Dövlət başçısının sözlərinə görə, köhnə texnikalar artıq istifadədən çıxarılıb və onların yerini müasir, yüksək məhsuldarlığa malik kənd təsərrüfatı maşınları tutub.
Azərbaycanda kənd təsərrüfatı texnikasının yenilənməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər aqrar sektorun inkişafına ciddi təkan verib. Əvvəlki illərdə istifadə olunan köhnə və yararsız texnikalar məhsuldarlığın aşağı düşməsinə, vaxt itkisinə və əlavə xərclərə səbəb olurdu. Yeni texnologiyaların tətbiqi isə həm iş prosesini sürətləndirib, həm də məhsul istehsalının həcmini artırıb. Müasir kombaynlar, traktorlar, səpin və suvarma avadanlıqları fermerlərin işini daha səmərəli təşkil etməyə imkan yaradır.
Dövlət tərəfindən fermerlərə texnika almaq üçün güzəştli şərtlərin yaradılması bu sahədə mühüm rol oynayır. Aqrolizinq sistemi vasitəsilə kənd təsərrüfatı texnikası fermerlərə münasib qiymətlərlə təqdim olunur. Bu mexanizm kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan insanların maliyyə yükünü azaldır və onların müasir texnologiyalara çıxışını asanlaşdırır. Fermerlər texnikanı güzəştli kredit və ya lizinq yolu ilə əldə etməklə istehsal imkanlarını genişləndirə bilirlər.
Cənab Prezidentin kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə çıxışı Azərbaycanın aqrar siyasətinin əsas prioritetlərini aydın şəkildə ortaya qoyur. Son illərdə pambıqçılıq, baramaçılıq və digər ənənəvi sahələrin bərpası dövlət siyasətinin uğurlu nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən aqrar siyasət göstərir ki, kənd təsərrüfatının inkişafı Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi strategiyasının mühüm hissəsidir. Son illərdə texniki təminatın gücləndirilməsi istiqamətində görülən işlər aqrar sektorun modernləşdirilməsinə və məhsuldarlığın artırılmasına mühüm töhfə verib. Gələcəkdə bu istiqamətdə əlavə addımların atılması kənd təsərrüfatının daha da inkişaf etməsinə, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə və qeyri-neft sektorunun güclənməsinə xidmət edəcək.
Nurullayeva Zenfira İslam qızı
Qara Qarayev adına Mərkəzi İncəsənət Məktəbinin xor ixtisası üzrə müəllimi, Azərbaycan Respublikasının Əməkdar müəllimi
