Avropa İttifaqının (Aİ) Şurası və Avropa Parlamentinin üzvləri 2027-ci ilə qədər Rusiya təbii qazının idxalından mərhələli imtinanı nəzərdə tutan REPowerEU planı çərçivəsində ilkin razılığa gəliblər. Korrekt.az xəbər verir ki, bu barədə məlumat Aİ Şurasının rəsmi saytında yayımlanıb.
Danimarkanın iqlim, enerji və kommunal xidmətlər naziri Lars Ogaard razılığı “böyük qələbə” adlandıraraq bildirib: “Biz Aİ-nin Rusiya qazından asılılığına son qoymalıyıq və onun Aİ-də daimi qadağan edilməsi düzgün istiqamətdə vacib addımdır”.
Planın şərtlərinə görə, mövcud müqavilələr üçün keçid dövrü nəzərdə tutulur. Qısa müddətli müqavilələr (17 iyun 2025-dək bağlanmış) üzrə LNG idxalı üçün qadağa 25 aprel 2026-cı ildən, boru kəməri ilə qaz idxalı üçün isə 17 iyun 2026-cı ildən qüvvəyə minəcək.
Uzunmüddətli LNG müqavilələrində idxal qadağası 1 yanvar 2027-ci ildən tətbiq olunacaq. Uzunmüddətli boru kəməri ilə qaz müqavilələri isə 30 sentyabr 2027-ci ildən tədricən dayandırılacaq, lakin hədəf səviyyəsində qaz ehtiyatları təmin edilmədiyi halda gecikmə olmayacaq və 1 noyabr 2027-ci ildən gec olmayacaq.
Qadağanın tətbiqi üçün Aİ idxal üzrə qabaqcadan icazə sistemi tətbiq edəcək. Rusiya qazı üçün icazə məlumatları təchizatdan ən azı bir ay əvvəl təqdim olunmalıdır. Qabaqcadan icazə proseduru 2024-cü ildə Aİ-ə 5 milyard kubmetr qazdan çox ixrac etmiş ölkələr, Rusiya qazını idxal etməyə qadağa və ya məhdudiyyət qoyan dövlətlər və idxal infrastrukturu olmayan ölkələrə şamil edilməyəcək.
Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı hücumundan sonra Aİ ölkələri Rusiya qazından tezliklə imtina etməyin vacibliyini qəbul etsələr də, praktikada bunu həyata keçirmək mümkün olmayıb. 2025-ci ilin oktyabr ayına qədər Rusiya qazı Aİ-nin ümumi qaz idxalının 12%-ni təşkil edib. Müharibədən əvvəl isə Rusiya qazı Aİ idxalının təxminən 45%-ni əhatə edirdi.
