Helsinki Vətəndaş Assambleyasının Ermənistandakı Ofisinin (HCAV) açıqladığı araşdırmaya əsasən, 2026-cı ilin ilk yeddi ayı ərzində Ermənistan Silahlı Qüvvələrində 30 hərbçinin ölümü qeydə alınıb. Onlardan 11-i rəsmi olaraq hərbi xidmətlə əlaqəli, 19-u isə hərbi xidmətlə əlaqəsiz ölüm kimi təsnif edilib.
Korrekt.az xəbər verir ki, təşkilatın məlumatına görə, 21 iyul 2026-cı ildə daha bir hərbçinin ölümü ilə bağlı cinayət işi başlanıb. Ermənistan İstintaq Komitəsi hadisə üzrə ehtiyatsızlıqdan hərbçini intihara sürükləmə maddəsi ilə araşdırma aparıldığını bildirib. İstintaq çərçivəsində kiçik çavuş və onunla birlikdə xidmət edən bir əsgər saxlanılıb, barələrində həbs qətimkan tədbirinin seçilməsi üçün məhkəməyə vəsatət təqdim olunub.
HCAV qeyd edir ki, silahlı qüvvələrdə baş verən ölüm halları yalnız iki kateqoriyaya bölünməlidir: döyüş şəraitində (atəşkəsin pozulması nəticəsində) və qeyri-döyüş şəraitində baş verən ölümlər. Təşkilatın mövqeyinə görə, hərbi qulluqçunun xidməti vəzifəsini yerinə yetirib-yetirməməsindən asılı olmayaraq, orduda baş verən hər bir ölüm dövlət üçün itki hesab edilməli və insan hüquqları baxımından qiymətləndirilməlidir.
Araşdırmada bildirilir ki, 2026-cı ildə qeydə alınan bütün ölüm halları qeyri-döyüş şəraitində baş verib. Eyni zamanda, son iki il beş ay ərzində Ermənistan Silahlı Qüvvələrində atəşkəs rejiminin pozulması nəticəsində ölüm hadisəsi qeydə alınmayıb. Son belə hadisə 2024-cü ilin fevralında baş verib.
Məlumata əsasən, bu ilin ilk yeddi ayında qeydə alınan 30 qeyri-döyüş ölümünün 11-i, yəni təxminən 37 faizi intihar və qətl hadisələri ilə bağlı olub. Səkkiz intihar hadisəsinin altısı, üç qətl hadisəsinin isə ikisi hərbi xidmətlə əlaqəli sayılıb.
HCAV uzunmüddətli statistikaya da diqqət çəkib. Təşkilatın hesablamalarına görə, 2010–2017-ci illərdə Ermənistan Silahlı Qüvvələrində ümumilikdə 462 hərbçi həlak olub. Onlardan 163-ü döyüş, 299-u isə qeyri-döyüş şəraitində həyatını itirib.
2018–2025-ci illərdə isə ümumi ölüm sayı 511 nəfərə yüksəlib. Bu dövrdə 84 hərbçi döyüş, 427 hərbçi isə qeyri-döyüş şəraitində ölüb. Beləliklə, əvvəlki dövrlə müqayisədə ümumi ölüm halları təxminən 11 faiz, qeyri-döyüş itkiləri isə 45 faiz artıb.
Araşdırmada vurğulanır ki, 2010–2017-ci illərdə intihar və qətl nəticəsində 131 hərbçi ölüb və bu, qeyri-döyüş ölümlərinin 45 faizini təşkil edib. 2018–2025-ci illərdə isə bu göstərici 120 nəfər olub ki, bu da qeyri-döyüş ölümlərinin 28 faizinə bərabərdir.
HCAV hesab edir ki, qeyri-döyüş şəraitində ölüm hallarının yüksək səviyyədə qalması Ermənistan Silahlı Qüvvələrində hərbçilərin yaşamaq hüququnun qorunması sahəsində sistemli problemlərin davam etdiyini göstərir. Təşkilat bu sahədə effektiv profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsinin və nəzarət mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Bildirilib ki, 2026-cı ilin birinci yarısında hərbçi ölümləri ilə bağlı daha ətraflı hesabat hazırlanır və yaxın vaxtlarda ictimaiyyətə təqdim olunacaq.
