Financial Times qəzetinin məlumatına görə, Fransa, Rusiya Mərkəzi Bankının 18 milyard avro dəyərindəki aktivlərini iki ildən çoxdur gizlədir. Bu aktivlər, Ukraynanın bərpa kreditinin təminatı üçün istifadə oluna bilər, lakin Fransa bu vəsaitlərin harada saxlanıldığını və faizlərinin necə istifadə edildiyini açıqlamır. Fransa, bank sirri səbəbindən bu məsələyə dair məlumat verməkdən imtina edir.
Korrekt.az xəbər verir ki, Fransa, Avropa İttifaqı daxilində Rusiya aktivlərini ən çox saxlayan ikinci ölkədir, yalnız Belçikanın Euroclear təşkilatından daha az aktivə malikdir. Lakin, Fransa hakimiyyəti bu aktivlərin saxlanıldığı banklar haqqında hər hansı bir açıqlama vermir. Bu, Avropa İttifaqı ölkələrində narazılığa səbəb olub.
Aktivlərə olan maraq, Avropa Komissiyasının Ukraynanın bərpa kreditini təmin etmək üçün Rusiya aktivlərindən istifadə etmə planı ilə artıb. Yeni təklifə görə, Rusiya aktivləri yalnız Euroclear-dəki 185 milyard avro ilə məhdudlaşmayacaq, həm də bütün Avropa İttifaqında yerləşən aktivlərdən istifadə ediləcək. Belçika, bu yükün yalnız Euroclear-ə həvalə edilməməsi gerektiğini, çünki bunun Moskvadan gələcək cavab tədbirlərinə və maliyyə risklərinə yol aça biləcəyini bildirir.
Fransa rəsmiləri, reparaasiya kreditinə dəstək versələr də, kommersiya banklarında saxlanılan aktivlərin bu məqsədlə istifadəsinə qarşı çıxıblar. Onlar bunun, kreditçilərin digər müqavilə öhdəlikləri olduğunu və Euroclear-dən fərqli olaraq, aktivlərin bu şəkildə istifadə edilməsinin mümkün olmadığını bildirirlər.
FT-nin verdiyi məlumata görə, Fransada saxlanılan aktivlər əsasən özəl banklarda yerləşir. Aktivlərin böyük bir hissəsinin BNP Paribas-a aid olması ehtimal edilir, lakin bank bu barədə şərh verməkdən imtina edib. Crédit Agricole, Société Générale, eləcə də Belçikanın KBC və Belfius bankları da məsələyə dair açıqlama verməyib, bank sirrini əsas gətirərək susurlar.
Fransa və Belçikadakı kommersiya banklarında saxlanılan əlavə 25 milyard avro dəyərində aktivlərin böyük bir hissəsi məhz bu iki ölkənin banklarında saxlanır. Euroclear-in saxladığı aktivlərdən əldə edilən gözlənilməz gəlirlər isə Ukraynanın maliyyələşdirilməsi üçün istifadə olunur. 2023-cü ildə Euroclear-in gəliri 5,4 milyard avro olub, 2024-cü ilin ilk yarısında isə bu rəqəm 2,4 milyard avro olub.
Bununla yanaşı, kommersiya banklarının Euroclear-dən fərqli olaraq, Rusiya ilə müqavilə öhdəlikləri olduğu üçün faiz ödənişləri barədə daha mürəkkəb şərtlərə malikdirlər. Fransız bankları isə bu məsələdə dəqiq mövqeyini bəlli etməyib.
Fransanın rəsmi strukturları, o cümlədən Elysée Sarayı, Maliyyə Nazirliyi və Mərkəzi Bank isə Rusiya aktivlərinin harada saxlanıldığı barədə heç bir açıqlama verməyib. Ancaq, müharibənin başlanmasından sonra, Fransa yachtlar və əmlaklar kimi sanksiyalara məruz qalmış Rusiya varlılarının əmlakını müsadirə etdiyini açıqlamışdı və 22 milyard avro dəyərində Rusiya aktivlərini dondurduğunu bildirmişdi.
Fransa’nın mövqeyi, Avropa İttifaqı liderlərinin Ukraynaya reparaasiya kreditini necə maliyyələşdirəcəkləri ilə bağlı müzakirələrdə əsas faktor olacaq. EU liderləri bu məsələni iki həftə sonra keçiriləcək sammitdə müzakirə edəcəklər.
Avropa Komissiyası, 3 dekabr tarixində Rusiya aktivlərindən istifadə edərək Ukrayna üçün bərpa krediti təklifini açıqlamışdı. Bu təklifə əsasən, Ukrayna 90 milyard avro alacaq, lakin son nəticədə bu məbləğin 210 milyard avroya qədər artırılması mümkündür.
Bəlçika isə təklifə qarşı çıxıb və Avropa İttifaqının digər ölkələri aktivlərin istifadəsinə dair tezliklə qərar verməyə çağırıb. Yeddi ölkənin liderləri – Estoniya, Finlandiya, İrlandiya, Latviya, Litva, Polşa və İsveç – Rusiya aktivlərinin Ukraynanın maliyyələşdirilməsi üçün sürətlə istifadə edilməsi üçün müraciət ediblər.
