Türkiyədə ictimaiyyət arasında “Süleymancılar” kimi tanınan dini cəmiyyətə qarşı genişmiqyaslı əməliyyat keçirilib. Türkiyə rəsmilərinin açıqlamalarına görə, araşdırmanın əsas istiqamətlərindən biri qurumun maliyyə fəaliyyəti və təşkilati strukturu ilə bağlıdır. Türkiyənin Daxili İşlər Nazirliyi əməliyyatın uzun müddət aparılan araşdırmaların nəticəsi olduğunu bildirib.
Cəmiyyətin rəhbəri kimi Əlihan Kurişin adı çəkilir. Türkiyə mediasında Kurişin 2016-cı ildən etibarən təşkilatın rəhbərliyində olduğu bildirilir. Bununla belə, cəmiyyətin özünü təqdim etmə formasında “Süleymancılar” adı qəbul edilmir və qurum “Süleyman Hilmi Tunahan Camaatı” kimi tanınır.
Araşdırmanın diqqət çəkən istiqamətlərindən biri təşkilatın xaricdəki fəaliyyəti və xüsusilə Almaniyadakı strukturudur. Almaniyada cəmiyyət İslam Mədəniyyət Mərkəzləri Birliyi (VIKZ) adı altında fəaliyyət göstərir. DW-nin məlumatına görə, 1973-cü ildə Kölndə yaradılan VIKZ-in 9 əyalət təşkilatı və 300-dən çox ibadət və ya məscid dərnəyi mövcuddur. Almaniyanın Statista məlumatlarına əsaslanan DW VIKZ-i ölkədə Diyanət İşləri Türk-İslam Birliyindən (DITIB) sonra ikinci böyük çətir təşkilatı kimi təqdim edir.
Köln şəhərində cəmiyyətin böyük mərkəz kompleksi də inşa edilir. DW-nin məlumatına görə, təxminən 12 600 kvadratmetr istifadə sahəsinə malik kompleksin dəyərinin 70 milyon avro olacağı gözlənilir. Layihədə ibadət məkanları ilə yanaşı, mədrəsə, inzibati bölmələr, ofislər, qonaq evi, yataqxana və tədbir məkanlarının yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur. VIKZ layihənin üzvlük haqları, ianələr və kreditlər hesabına maliyyələşdirildiyini bildirir.
Türkiyə rəsmilərinin son açıqlamalarında isə Köln layihəsinə xüsusi diqqət yetirilib. Rəsmilər mərkəz tamamlandıqdan sonra cəmiyyətin fəaliyyətinin böyük hissəsinin buradan idarə edilə biləcəyini ehtimal etdiklərini bildiriblər. Bu açıqlama təşkilatın maliyyə və idarəetmə strukturunun araşdırma baxımından əhəmiyyətini artırır.
Süleymancıların Türkiyədəki əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri uzun illərdir tələbə yataqxanaları və dini təhsil strukturları olub. Tarixi mənbələrdə də cəmiyyətin müxtəlif şəhərlərdə tələbə yataqxanaları vasitəsilə təşkilatlanması barədə məlumatlara rast gəlinir. Lakin hazırda cəmiyyətin Türkiyə daxilində dəqiq neçə yataqxanaya və hansı həcmdə aktivə sahib olması barədə müstəqil, rəsmi şəkildə təsdiqlənmiş vahid statistika mövcud deyil.
Cəmiyyətin siyasi təsiri ilə bağlı iddialar da uzun müddətdir Türkiyə ictimaiyyətində müzakirə olunur. Bununla belə, “Türkiyənin ikinci FETÖ-sü” kimi ifadələr siyasi və media xarakterli qiymətləndirmələrdir və bunu rəsmi hüquqi təsnifat kimi təqdim etmək doğru olmaz. Eyni şəkildə, cəmiyyətin “həddindən artıq böyük siyasi və maliyyə gücə” malik olması barədə iddiaların da konkret maliyyə göstəriciləri və müstəqil araşdırmalarla təsdiqlənməsi tələb olunur.
Hazırkı əməliyyatın nəticələri bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Əgər istintaq nəticəsində maliyyə axınları, şirkətlər, daşınmaz əmlaklar və təşkilati əlaqələrlə bağlı konkret faktlar ortaya çıxarsa, bu, Süleymancıların Türkiyə və xaricdəki strukturunun real miqyasını daha aydın göstərməyə imkan verə bilər.
Beləliklə, məsələ yalnız dini bir cəmiyyətə qarşı keçirilən əməliyyat çərçivəsində deyil, həm də Türkiyədə qeyri-dövlət dini şəbəkələrin maliyyə, təşkilati və xarici əlaqələrinin necə qurulduğu kontekstində diqqət çəkir.
Korrekt.az
