Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri son illərdə həyata keçirilən milli müdafiə sənayesi layihələri hesabına döyüş imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirir. Yeni hərbi gəmilərin inşası, yerli raket və torpedaların donanmanın arsenalına daxil edilməsi, pilotsuz sistemlərin tətbiqi və şəbəkə mərkəzli döyüş imkanlarının inkişaf etdirilməsi Türkiyənin dənizlərdəki potensialını yeni mərhələyə çıxarır.
Türkiyənin milli müdafiə sənayesində həyata keçirilən layihələr nəticəsində Hərbi Dəniz Qüvvələri artıq yalnız ənənəvi hərbi gəmilərə deyil, müxtəlif pilotsuz platformalara, qabaqcıl radar və sensorlara, yerli hava hücumundan müdafiə sistemlərinə və uzaqmənzilli zərbə vasitələrinə də malik olur.
Bu proses Türkiyəyə daha geniş dəniz ərazilərində müşahidə və müdafiə imkanlarını artırmaqla yanaşı, mümkün təhdidlərə daha çevik reaksiya vermək imkanı yaradır.
Türkiyənin dəniz döyüş qabiliyyətinin əsas elementlərindən biri milli raket sistemlərinin inkişaf etdirilməsidir.
Yerli istehsal olan ATMACA gəmi əleyhinə raketi artıq Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin əsas zərbə vasitələrindən birinə çevrilib. Sistem müxtəlif dəniz hədəflərinə qarşı istifadə imkanları ilə yanaşı, yeni versiyalar vasitəsilə quru hədəflərinə qarşı da tətbiq edilə bilir.
Bundan başqa, sualtı qayıqlardan buraxılması nəzərdə tutulan Kapsül ATMACA kimi layihələr Türkiyənin zərbə imkanlarının yalnız suüstü platformalarla məhdudlaşmadığını göstərir.
Türkiyənin milli torpedo proqramı da diqqət çəkir. Türk mühəndisləri tərəfindən hazırlanmış AKYA ağır torpedosunun sınaqlarının uğurla həyata keçirilməsi ölkənin sualtı döyüş imkanlarının gücləndirilməsi baxımından mühüm addım hesab olunur.
PUA-lar dəniz döyüş konsepsiyasını dəyişir
Türkiyənin dəniz strategiyasında pilotsuz uçuş aparatlarının rolu da getdikcə artır.
TCG ANADOLU platformasından istifadə imkanları genişləndirilən Bayraktar TB3 kimi PUA-lar Türkiyənin dənizdən hava əməliyyatları aparmaq qabiliyyətini yeni mərhələyə çıxarır.
TB3-ün müxtəlif milli sursatlarla təchiz edilməsi gəmidən daha uzaq məsafələrdə yerləşən hədəflərə qarşı əməliyyat imkanlarını artırır. Bu isə gələcəkdə dəniz platformalarının yalnız gəmilərlə deyil, pilotsuz hava, suüstü və sualtı sistemlərlə birlikdə fəaliyyət göstərməsinə şərait yaradır.
Beləliklə, Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrində ənənəvi platformalarla yanaşı, pilotsuz sistemlərin də birgə fəaliyyət göstərdiyi şəbəkə mərkəzli döyüş konsepsiyası formalaşır.
MUGEM Türkiyə üçün yeni mərhələ vəd edir
Türkiyənin uzunmüddətli dəniz strategiyasının ən diqqətçəkən layihələrindən biri isə milli təyyarədaşıyan gəmi MUGEM-dir.
Layihənin həyata keçirilməsi Türkiyənin uzaq məsafələrdə hava və dəniz əməliyyatları aparmaq imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirə bilər.
MUGEM-in müxtəlif pilotsuz uçuş aparatları, pilotsuz suüstü və sualtı vasitələrlə birlikdə fəaliyyət göstərməsi nəzərdə tutulur. Bu yanaşma gələcəyin dəniz döyüşlərində insanlı və pilotsuz platformaların vahid şəbəkə daxilində istifadəsinə imkan verə bilər.
Türkiyənin digər mühüm layihələrindən biri TF-2000 hava hücumundan müdafiə esminesidir.
Qabaqcıl radar sistemləri və milli şaquli buraxılış sistemi ilə təchiz olunması nəzərdə tutulan TF-2000-in əsas vəzifələrindən biri donanma birliklərinin hava təhdidlərindən qorunması olacaq.
Bununla yanaşı, gəminin müxtəlif zərbə sistemləri ilə təchiz edilməsi onun çoxməqsədli döyüş platformasına çevrilməsinə imkan verə bilər.
MİLDEN və GEZGİN layihələri
Türkiyənin milli sualtı qayıq layihəsi MİLDEN də Ankara üçün strateji əhəmiyyət daşıyan proqramlardan biridir.
MİLDEN ilə yanaşı, uzaqmənzilli GEZGİN qanadlı raketinin gələcəkdə müxtəlif platformalara inteqrasiyası Türkiyənin uzaq məsafələrdən zərbə imkanlarını daha da genişləndirə bilər.
Bu layihələr həyata keçirildikcə Türkiyənin sualtı, suüstü və hava platformalarının vahid şəbəkə daxilində fəaliyyət göstərməsi imkanları da artacaq.
Türkiyənin həyata keçirdiyi layihələrin ümumi istiqaməti göstərir ki, Ankara Hərbi Dəniz Qüvvələrinin imkanlarını yalnız gəmi sayını artırmaqla deyil, texnoloji baxımdan da yeni səviyyəyə çıxarmağa çalışır.
Milli raketlər, torpedalar, qabaqcıl radarlar, elektron müharibə sistemləri, pilotsuz uçuş aparatları, pilotsuz suüstü və sualtı vasitələr, eləcə də yeni nəsil hərbi gəmilər vahid şəbəkə daxilində birləşdirilir.
Bu proses Türkiyənin “Mavi Vətən” konsepsiyası çərçivəsində dənizlərdə müşahidə, müdafiə və zərbə imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir.
Nəticədə Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri Qara dəniz, Egey və Aralıq dənizləri başda olmaqla, ölkənin strateji maraqlarının olduğu müxtəlif bölgələrdə daha geniş əməliyyat imkanlarına malik olmağı hədəfləyir.
Türkiyənin milli müdafiə sənayesindəki inkişafı davam etdikcə, Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gələcəkdə daha çox insanlı və pilotsuz platformanın birgə fəaliyyət göstərdiyi, uzaq məsafələrdən müşahidə və zərbə imkanlarının genişləndiyi yüksək texnologiyalı bir qüvvəyə çevrilməsi gözlənilir.
