ABŞ-də ənənəvi uçuş-enmə zolağına ehtiyac duymadan şaquli qalxıb-enə bilən yeni nəsil pilotsuz döyüş təyyarəsi X-BAT-ın ilk tammiqyaslı prototipinin hazırlanması başa çatıb.
Korrekt.az xəbər verir ki, bu barədə “Interesting Engineering” nəşri məlumat yayıb.
Məlumata görə, layihənin müəllifi olan Amerikanın “Shield AI” şirkəti X-BAT 001 adlandırılan prototipi Texas ştatının Frisko şəhərindəki istehsal müəssisəsindən çıxararaq Kanzas ştatında yerləşən X-Forge 2 sınaq poliqonuna göndərməyə hazırlaşır.
Təyyarənin sınaqları bir neçə mərhələdə həyata keçiriləcək. İlk mərhələdə mühəndislər mühərrikin üfüqi vəziyyətdə işini yoxlayacaq, daha sonra şaquli uçuş rejimini sınaqdan keçirəcəklər. Növbəti mərhələdə mümkün texniki nasazlıqlar zamanı prototipin zədələnmə riskini azaltmaq məqsədilə kran vasitəsilə saxlanılan vəziyyətdə uçuş sınaqları aparılacaq. Bu mərhələlər uğurla başa çatarsa, pilotsuz təyyarənin sərbəst uçuşlarına başlanılacaq.
X-BAT GE Aerospace şirkətinin istehsalı olan F110-GE-129E turbofan mühərriki ilə təchiz edilib. Təyyarənin xüsusi fırlanan quyruq borusu mühərrikdən çıxan qaz axınının istiqamətini dəyişərək şaquli qalxma və enmə zamanı idarəetməni təmin edir.
Şirkətlərin məlumatına görə, iyul ayında mühərrikin işə salınması, quyruq borusunun hərəkəti və müvafiq sistemlərin inteqrasiya sınaqları tamamlanıb.
“Shield AI” X-BAT-ı yerüstü hədəflərə zərbələr endirmək, hava döyüşlərində iştirak etmək və elektron müharibə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün nəzərdə tutur. Təyyarə həm daxili silah bölmələrində, həm də xarici asqılarda müxtəlif silahlar daşıya biləcək. İstehsalçının açıqlamasına əsasən, daxili bölmələrdə ümumi çəkisi 907 kiloqrama qədər olan döyüş sursatlarının yerləşdirilməsi nəzərdə tutulur.
Pilotsuz təyyarənin uçuşu və əməliyyat tapşırıqlarının yerinə yetirilməsi “Shield AI” tərəfindən hazırlanmış Hivemind muxtar idarəetmə sistemi vasitəsilə həyata keçiriləcək. Bu sistem GPS naviqasiyasının və rabitə kanallarının etibarsız olduğu, yaxud sıradan çıxdığı şəraitdə də fəaliyyət göstərmək üçün hazırlanıb.
Şirkətin iddiasına görə, X-BAT tam döyüş yükü ilə 3700 kilometrdən artıq məsafə qət edə, döyüş radiusu isə təxminən 1850 kilometr təşkil edə bilər. Bununla belə, göstərilən texniki göstəricilər hələ real uçuş sınaqları ilə təsdiqlənməyib.
Layihənin əsas üstünlüyü ənənəvi aerodrom infrastrukturundan asılı olmadan fəaliyyət göstərmək imkanında görülür. Bu xüsusiyyət X-BAT-ın hərbi gəmilərdən, ucqar adalardan və məhdud infrastruktura malik digər ərazilərdən istifadəsinə şərait yarada bilər.
Bununla belə, hazırda X-BAT sınaq mərhələsinə hazırlanan prototipdir. Onun ilk müstəqil uçuşunun dəqiq vaxtı, real texniki göstəriciləri və döyüş şəraitində effektivliyi hələ müəyyənləşməyib.
