ABŞ-ın Birləşmiş Qərargah Rəisləri Komitəsinin sədri, general Dan Kane, Prezident Donald Tramp tərəfindən İrana qarşı mümkün hərbi əməliyyat variantlarını hazırlamaq tələbini nəzərə alaraq, mürəkkəb siyasi və hərbi balans saxlayır. Bir tərəfdən o, Trampın təzyiqi altında İrana qarşı zərbə planlarını hazırlamalıdır, digər tərəfdən isə genişmiqyaslı əməliyyatın risklərini və mümkün itkiləri dəyərləndirir.
CNN xəbər agentliyinin mənbələrinə istinadən verilən məlumata görə, general Kane son həftələrdə Pentaqonda qapalı görüşlər keçirib, ənənəvi “Tank” zalında iclaslardan çəkinərək məlumat sızmasının qarşısını almağa çalışıb. Görüşlərdə o, İrana qarşı potensial əməliyyatın mürəkkəbliyini və ABŞ qoşunlarına ola biləcək təsirləri vurğulayıb.
Korrekt.az xəbər verir ki, generala aid açıqlamalar Trampın ictimai bəyanatları ilə kontrast təşkil edir. Prezident sosial şəbəkələrdə bildirib ki, Kane “yalnız necə qalib gəlməyi bilir” və əməliyyat əmri veriləcəyi halda hücuma rəhbərlik edəcək. Ağ Ev isə vurğulayır ki, general prezidentə “siyasi üstünlüklərdən asılı olmayan bütün variantları” təqdim edir, son qərarı isə baş dövlət rəisi verir.
Mənbələr qeyd edir ki, bir iclas zamanı Kane İranda rejim dəyişikliyi əməliyyatının planlaşdırıldığı kimi nəticələnəcəyinə zəmanət verə bilməyib və əməliyyat planlaşdırıldığından daha uzun çəkib.
Kane Trampın əvvəlki dövründə general Mark Milley kimi açıq qarşıdurmaya girməməyə çalışır və peşəkar mövqeyini qapalı formatda təqdim edir. Bəzi hərbi mənbələr onun prezidentlə ünsiyyətdə “zərbələri saxladığını” bildirir, lakin Birləşmiş Qərargah rəsmi nümayəndəsi bunu təkzib edərək qeyd edib ki, Kane bütün riskləri nəzərə alaraq hərbi tövsiyələr verir.
Son aylar ABŞ Yaxın Şərqdə İraq müharibəsindən bəri ən böyük hərbi qüvvə yığıb. Mənbələr bildirir ki, Tramp İrana qarşı nüvə və raket obyektlərinə zərbələrdən tutmuş ölkə rəhbərliyinin məhv edilməsinə qədər müxtəlif ssenariləri hazırlamağı tapşırıb. Eyni zamanda diplomatik kontaktlar davam etdirilir, lakin hərbi planlaşdırma tam sürətlə aparılır.
Kane ilə müdafiə naziri Pete Hegseth arasında münasibətlər mürəkkəb olaraq qalır. General bir neçə dəfə kadr qərarları və strategiya sənədlərinə, xüsusən də Çin təhlükəsinin qiymətləndirilməsinə dair narahatlığını ifadə edib.
Kane, keçmiş F-16 pilotu və ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat Agentliyində hərbi əlaqələndirici kimi xidmət etmiş, Tramp tərəfindən xidmətə qaytarılıb və dörd ulduzlu general rütbəsinə yüksəldilib. Müdafiə nazirliyi daxilində onu “balans ustası” adlandırırlar – ordunun apolitikliyini qorumağa çalışan bir şəxs.
Məlumata görə, ABŞ artıq regiona 150-dən çox hərbi təyyarə və texnika göndərib. Bu, İraq müharibəsindən sonra regiona ən yüksək hərbi təyinatdır. ABŞ qüvvələrinin artımı Trampın İranın nüvə proqramı üzrə danışıqlarda uğursuzluq halında zərbə endirəcəyinə dair xəbərdarlığından sonra həyata keçirilib.
Eyni zamanda, İran Çin ilə gəmi əleyhinə qanadlı raketlərin alışı üzrə razılaşma üçün danışıqları davam etdirir.
