Ahtapotların balıqları təsadüfi şəkildə vurmadığı müəyyənləşib. “Behavioural Processes” jurnalında dərc olunan yeni araşdırmaya görə, bu davranış əsasən ərazi müdafiəsi və balıqların aqressiv hərəkətlərinə cavab olaraq baş verir.
Korrekt.az xəbər verir ki, tədqiqatçılar Braziliyanın şimal-şərq sahilləri və okean adaları yaxınlığında gənc Braziliya rif ahtapotları (Octopus insularis) ilə 10 növ balıq arasında 101 qarşılıqlı əlaqəni müşahidə ediblər.
Araşdırma zamanı ahtapotların ərazi davranışı nümayiş etdirən və ərazi ilə bağlı olmayan balıqlara fərqli reaksiya verdiyi məlum olub.
Pomacentridae fəsiləsinə aid serjant balıqları da daxil olmaqla, əraziçi növlər ahtapotları öz ərazilərindən uzaqlaşdırmağa çalışıblar. Belə qarşılaşmalar qısa davam edib və orta hesabla 14 saniyə çəkib. Balıqlar ahtapotlara zərbələr endirib və hücumlar həyata keçirib, ahtapotlar isə sürətlə geri çəkilərək çadırları ilə qarşılıq veriblər.
Mavi cərrahbalığı (Acanthurus coeruleus) kimi əraziçi olmayan balıqlarla qarşılıqlı əlaqələr isə fərqli xarakter daşıyıb. Bu balıqlar ovlanmağa davam edərkən ahtapotları izləyib və ya onların ətrafında hərəkət ediblər. Belə qarşılaşmalar orta hesabla 46 saniyə davam edib və fiziki toqquşma ehtimalı daha aşağı olub.
Tədqiqat zamanı ahtapotların bədən rəngindəki dəyişikliklər də diqqət çəkib. Əraziçi balıq yaxınlaşdıqda bəzi ahtapotlar “yarım ləkəli” adlandırılan naxış nümayiş etdirib. Bu zaman bədənin balığa tərəf olan hissəsində nəzərəçarpacaq dairəvi ağ ləkələr yaranıb.
Mütəxəssislərin müşahidələrinə görə, bu görüntüdən sonra balıqların bir çox hallarda geri çəkildiyi qeydə alınıb. Alimlər həmin naxışın xəbərdarlıq siqnalı ola biləcəyini ehtimal edirlər. Bununla belə, ahtapotların bu görüntüdən balıqlarla məqsədli ünsiyyət vasitəsi kimi istifadə edib-etmədiyi hələ müəyyən olunmayıb.
Araşdırma zamanı ahtapotların davranışında fərdi fərqlər də müşahidə edilib. Bəzi fərdlər daha ehtiyatlı davranarkən, digərləri təhlükə zamanı ərazilərini daha fəal şəkildə müdafiə edib.
Ahtapotların tədqiqat avadanlıqlarına maraq göstərməsi də alimlərin diqqətindən yayınmayıb. Müşahidələrdən birində ahtapotlardan birinin tədqiqatçıların dalğıc yükünü götürərək öz sığınacağına apardığı qeydə alınıb.
Alimlər hesab edirlər ki, araşdırmanın nəticələri ahtapotların aqressiv davranışının sadə refleksdən daha mürəkkəb olduğunu göstərir. Ahtapotlar qarşılaşmanın şəraitini qiymətləndirir və balığın onları ərazidən uzaqlaşdırmağa çalışmasından, yoxsa sadəcə ov zamanı onları izləməsindən asılı olaraq davranışlarını dəyişirlər.
