Daha da çox sitat və fikirlər əlavə edə bilərdim. Lakin erməni sosial mediasında bu günə qədər şəhid analarımız, Azərbaycan qadınlarına qarşı artıq əskik sözlər yazmaqda davam edirlər. Mən dəfələrlə xəbərdar elədim. Bizim işimiz sizin qadın və uşaqlarla deyil. Biz sizlərlə söhbət edirik. Lakin onlar buna qulaq asmadan davamlı şəkildə təhqir və böhtanları yazırlar. Təkrar onlara xəbərdar etdim. Lakin ana söyüşü ağızlarından düşmür bizim xalqın onlara yazdığı şərhlərə cavab olaraq. İndi də öz anaları və bacıları barədə dünya alimlərinin yazdıqlarını oxusunlar. Dayanmasalar daha böyük yazılar gələcək.
Düşməni öz silahı ilə vurmaq lazımdır ki, arada, ağılları başlarına gəlsin.
Bu da erməni qadınları barədə ikinci yazım. Faktlar və sitatlar tarixdir. Yaşanan tarixin kağıza köçürülməsidir. Dünya tarixinin müxtəlif dövrlərində erməni qadınları hansı peşədə olub və onların övladları kimin südünü əmirlər, görsünlər….
K. Marks və F. Engels, Seçilmiş əsərləri, 21-ci cild, səhifə 69-da Fridrix Engelsin “Ailənin, xüsusi mülkiyyətin və dövlətin mənşəyi” barədə hissədə yazılır:.
“…Ermənistandakı Anaitis iyerodulları, Korinfdəki Afrodita iyerodulları, habelə Hindistan məbədləri yanındakı dini rəqqasələr — belə adlandırılan bayaderkalar… ilk qədim peşənin daşıyıcıları olmuşlar”
K. Marks və F. Engels. Seçilmiş əsərlər, Cild 3, səh. 131:
“Dünyanın bir çox qadını, erməni qadınları kimi, əxlaqsızlıq sənətinə, ərlərinə xəyanət etmək təcrübəsinə yiyələnməyə çalışıb, lakin çoxları buna nail olmayıb. Erməni yeniyetmə qızları bakirəlikdən çox erkən və elə sevinclə imtina ediblər ki, sanki şərəf divarını qorumurlar, tozunu silkələyirlər”
G.A. Kapantsyan, Hayasa – ermənilərin beşiyi. Yerevan, 1947, səh. 86- da yazır :
“Erməni kilsələrində işləyən, bədənlərini yoldan keçənlərə, səyyahlara və tacirlərə müntəzəm olaraq satan və əldə edilən gəliri yeni kilsələrin tikintisinə bağışlayan erməni qadınları üçün bu sonradan geniş yayılmış bir peşəyə çevrildi”
Perixanyan, A.G., “Kiçik Asiya və Ermənistanın Məbəd Assosiasiyaları.” Moskva, 1959, səh. 129.
“Erməni xalqının qədim tarixində məbədlərdə qədim peşə ilə məşğul olmaq zadəganlardan tutmuş xidmətçilərə qədər bütün sosial təbəqələrin iştirak etdiyi ənənəvi bir hadisə idi.”
Ceyms Freyzerin “Qızıl budaq” , Nyu York, 1922-ci il nəşrində yazır:
“Ermənistanda ən nüfuzlu ailələr öz qızlarını bakirə halda Anahit ilahəsinə xidmət etmək üçün Akilisena vilayətinə göndərirdilər… Onlar uzun müddət məbəddə qədim peşənin daşıyıcıları olduqdan sonra ərə gedirdilər və heç kim belə bir qadını arvad almaqdan imtina etmirdi.”
Bax:
https://archive.org/details/cu31924021569128/page/n1/mode/1up
S.İ. Elpatyevski. “Проституция в России”
Sankt-Peterburq, 1903-cü il, S: 42–45:
“Zaqafqaziya quberniyalarında (Tiflis və İrəvan) qeydiyyatda olan qədim peşənin daşıyıcıları böyük əksəriyyətini erməni qadınları təşkil edir.”
O.S. Evetski. “Tiflis və onun ətrafı”. Sankt-Peterburq, 1835. S.-225.
“Tiflisdə qədim peşənin daşıyıcıları olan qadınların demək olar ki, hamısı erməni millətinə mənsubdur. Onlar öz əxlaqsızlıqlarını gizlətmirlər və şəhərin müəyyən məhəllələrində açıq şəkildə fəaliyyət göstərirlər.”
Avqust fon Haksthauzen.. Zaqafqaziya ölkəsinə səyahət”. 1856. 2-ci cild, səhifə 110–112.
“Erməni ailələrində qızların tərbiyəsi çox sərtdir, lakin şəhər mühitində, xüsusən də iqtisadi çətinliklər yarandıqda, erməni qadınları arasında qədim peşəyə meyl digər xalqlardan daha yüksəkdir.”
“Qafqaz” qəzeti, 1848-ci il, № 25.”Tiflis şəhərindəki sanitar və sosial vəziyyətin təhlili” başlıqlı yazı:
“Tiflisin ən çox qeydiyyata alınmış qədim peşə daşıyıcılar olanlar yerli erməni əhalisinin nümayəndələridir. Onlar şəhərin ‘Meydan’ və ‘Qala’ adlanan hissələrində yaşayır və bu sənəti nəsildən-nəslə ötürürlər.”
Tiflis xəbərləri. 1832, № 14 sayında “Şəhərin mənəvi vəziyyəti haqqında” başlıqlı məqalədə yazılır:
“Tiflis bazarlarında və karvansaralarında çalışan erməni qadınlarının çoxu qədim peşəni əlavə gəlir mənbəyi kimi görürlər. Bu, erməni qadınları arasında daha kütləvi xarakter daşıyır.”
Prof.Dr. Zaur Əliyev
