Ermənistanda İsrail istehsalı olan “Harop” kamikadze pilotsuz uçuş aparatına bənzər yeni dronun – Dragonfly-3 modelinin təqdim olunması beynəlxalq hərbi dairələrdə müzakirələrə səbəb olub.
“Harop”un Ermənistana mümkün texnoloji izi
Məlum olduğu kimi, İsrailin müdafiə sənayesi nəhəngi Israel Aerospace Industries tərəfindən istehsal olunan “Harop” ilk dəfə Azərbaycan Ordusu tərəfindən 2016-cı ilin Aprel döyüşlərində tətbiq edilib və 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ müharibəsi zamanı mühüm rol oynayıb.
Son vaxtlar Ermənistanın “Davaro” şirkəti tərəfindən təqdim edilən Dragonfly-3 dronunun konstruktiv baxımdan “Harop”a oxşaması texnologiya ötürülməsi ilə bağlı suallar yaradıb.
İsrailin “Globes” nəşri ehtimal edir ki, bu texnologiyanın dolayı şəkildə Ermənistana çatması Hindistan vasitəsilə baş vermiş ola bilər. Belə ki, Hindistan İsrail silahlarının ən böyük alıcılarından biridir və son illərdə bu ölkə ilə geniş müdafiə əməkdaşlığı qurulub.
Baş nazir Narendra Modinin “Hindistanda istehsal et” siyasəti çərçivəsində xarici şirkətlərdən texnologiyanın lokallaşdırılması tələb olunur. Bu isə müəyyən hallarda texnologiyanın üçüncü tərəflərə yayılması riskini artırır.
Dragonfly-3 “Harop”un analoqudurmu?
Ermənistan tərəfi iddia edir ki, yeni dron yerli mühəndislik səylərinin nəticəsidir və ələ keçirilmiş texnologiyaların öyrənilməsi əsasında hazırlanıb.
Dragonfly-3 aşağıdakı xüsusiyyətlərə malikdir:
Qanad açıqlığı: 3 metr
Maksimum uçuş çəkisi: 42 kq
Faydalı yük: 5 kq
Uçuş müddəti: 1 saata qədər
Maksimum sürət: 126 km/saat
Fəaliyyət radiusu: 120 km
Bu göstəricilər “Harop”dan xeyli aşağıdır. Müqayisə üçün, İsrail istehsalı dron:
200 km-dək məsafə qət edə bilir
9 saat havada qala bilir
16 kq döyüş başlığı daşıyır.
Mediada yayılan bəzi iddialara görə, rəsmi Bakı vəziyyətdən narazıdır. Lakin bu məlumatlar təsdiqini tapmayıb.
“The Jerusalem Post” yazır ki, Azərbaycan ilə İsrail arasında bu məsələ ilə bağlı rəsmi gərginlik barədə sübut yoxdur.
Yorktown İnstitutunun Turan Araşdırma Mərkəzinin direktoru, həmçinin Bar-Ilan University nəzdində fəaliyyət göstərən Begin-Sadat Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Cozef Epşteyn bildirib ki:
Texnologiya sızması baş versə belə, bu İsrailin məqsədli addımı sayılmır
Ermənistanın İranla yaxınlığı nəzərə alınarsa, belə bir ötürmə Təl-Əviv üçün də risklidir
Hərbi balans dəyişirmi?
Ekspertlərin fikrincə, Dragonfly-3 siyasi simvolik əhəmiyyət daşısa da, hərbi baxımdan balansı dəyişmək gücündə deyil.
“Harop”:
Daha sürətlidir
Daha ağır döyüş başlığına malikdir
Zirehli hədəflərə qarşı effektivdir
Dragonfly-3 isə:
Daha yavaşdır
Kiçik döyüş yükü daşıyır
Hava hücumundan müdafiə vasitələri üçün daha həssasdır.
Mövcud vəziyyət göstərir ki, Ermənistanın yeni dronu texnoloji baxımdan “Harop”un tam analoqu deyil və regiondakı hərbi üstünlüyü dəyişmək potensialı məhduddur.
Hazırda Bakı ilə Təl-Əviv arasında münasibətlərin gərginləşdiyinə dair rəsmi təsdiq yoxdur və əməkdaşlıq davam edir.haqqin.az
